امروز قرار است باهم درباره مكانيك روبورو و نحوه سر هم كردن آن صحبت كنيم. همانطور كه قبلا هم با هم ديديم، روباتها از سه بخش اصلي مكانيك، الكترونيك و كامپيوتر تشكيل ميشوند كه هر كدامشان براي خودشان دنياي پيچيده اي دارند.
روبورو از لحاظ مكانيكي كمي ساده تر از جنبه هاي الكترونيكي و كامپيوتري آن است. منتها تا به درستي و با دقت مكانيك آن را سر هم نكنيم روبورو هيچ وقت راه نميرود!
پس بهتر است اين مطلب را با دقت بخوانيد تا بتوانيد از تمام قابليت هاي روبات خودتان استفاده كنيد.

البته بايد اعتراف كنم كه مطلب اين دفعه خيلي شبيه دفترچه راهنماي روبورو خواهد شد اما نكته هايي هم توي آن پيدا ميشود كه در دفترچه نباشد... مطمئن باشيد!
اول از همه بگذاريد ببينيم چه چيز هايي داخل بسته روبورو پيدا ميشود:

کيت شما بايد شامل اين قطعات باشد :
1. قاب بزرگتر جعبه دنده ( 2عدد )
2. قاب کوچکتر جعبه دنده ( 2عدد )
3. چرخ دنده پلاستيکي (8 عدد )
4. چرخ دنده پلاستيکي متصل به شفت ( 4 عدد )
5. موتور الکتريکي ( آرميچر) متصل به چرخ دنده پلاستيکي کوچک و لحيم شده به کابل و کانکتور ( 2 عدد )
6. قالپاق چرخ ( 4 عدد )
7. رينگ چرخ ( 4 عدد )
8. لاستيک چرخ ( 4 عدد )
9. جا باتري دوتايي متصل به کابل و کانکتور (2 عدد)
10. تاچ سوئيچ متصل به کابل و کانکتور (2 عدد)
11. کابل اتصال به کامپيوتر (1 عدد)
12. ديواره ( 2 عدد )
13. شاسي ( 1 عدد )
14. سقف ( 1 عدد )
15. پيج و مهره کوچک ( 4 عدد )
16. پيچ خودکار کوچک ( 4 عدد )
17. پيچ و مهره بلند ( 4 عدد )
18. پيچ و مهره متوسط ( 4 عدد )
19. اسپيسر و مهره مربوط به آن ( 4 عدد )
20. پيچ گوشتي کوچک ( 1 عدد)
21. مدار الکتريکي ( 1 عدد)
22. جعبه روبرو ( 1 عدد )
23. CD و دفترچه راهنما ( 1 عدد )

اول از همه بايد برويم سراغ چرخ ها، دليلش هم اين است كه سر هم كردن چرخ ها خيلي ساده است و محال است كه آدم از پس آن برنيايد بنابر اين توي ذوقش هم نميخورد!
همانطور كه در دفتر چه راهنما هم نوشته است "سر هم كردن چرخ ها همان‌قدر نياز به توضيح دارد كه خوردن يك ليوان آب!" ... ما هم زياد توضيح نميدهيم ...


قسمت بعدي كار سر هم كردن جعبه دنده يا گير بكس است:

1 - قاب کوچکتر جعبه دنده را به پشت بگذاريد ، ابتدا چرخ دنده پلاستيکي متصل به شفت را جا مي‌زنيم. دقت کنيد که سمت کوتاهتر شفت سمت خارج قاب کوچکتر قرار گيرد.

2- دو جفت چرخ دنده پلاستيکي را روي دو محوري که جزيي از قاب کوچکتر جعبه دنده هستند جا مي زنيم به گونه اي که چرخ دنده کوچکترآن با چرخ دنده بزرگتر قبلي درگير باشد.

3- قاب بزرگتر جعبه دنده را با احتياط و دقت به آرامي جا مي زنيم. مسوليت هرگونه فشار و زور اضافي در اين قسمت به عهده خودتان است! چون قطعاً منجر به آسيب ديدگي جعبه دنده خواهد شد.

4- پيچ خودکار سياه (کوچک) را در وسط جعبه دنده ببنديد .

5- موتور الکتريکي ( آرميچر) متصل به چرخ دنده پلاستيکي کوچک را در مستطيل وسط جعبه دنده جا بزنيد.
بعد از سر هم کردن جعبه دنده بايد آن را روي ديواره ها نصب كنيد. توضيحش توي دفترچه هست كه بايد با كدام پيچ اين كار را بكنيد فقط من اين نكته را اضافه ميكنم كه حتما توجه داشته باشيد گيربكس را به كدام سمت ديواره وصل ميكنيد ... چون ممكن است وقتي كه كارتان تمام شد متوجه بشويد كه يكي از گير بكس ها به بيرون بدنه وصل شده است!
بعد نوبت به اتصال چرخ ها به گيربكس و ديواره ميرسد. در اينجا بايد دقت كنيد. زياد نبايد به گير بكس ها فشار وارد كنيد. همانطور كه در دفترچه هم نوشته شده است ميتوانيد با حايل كردن دست خودتان پشت گير بكس از خراب شدن آن جلو گيري كنيد.
مشكلي كه بعدا در اين ناحيه ممكن است پيش بيايد اين است كه چرخ ها شل بشوند و زود از جاي خودشان بيرون بياييند. براي جلو گيري از اين مسئله ميتوانيد خودتان انتهاي ميله هاي چرخ ها را با انبردست كمي زخمي كنيد. اگر به آنجا دقت كنيد ميبينيد كه روي ميله شيار هاي فلزي وجود دارد تا چرخ را نگه دارند، شما با انبر دست ميتوانيد اين شيار ها را عميق تر كنيد.


سر هم كردن چرخ ها

اين كار ها را بايد براي هر دو گيربكس و هر دو ديواره انجام دهيد.
حالا نوبت به نصب كردن مدار بر روي كف ميرسد. دقت كنيد كه آن چهار پيچ عجيب و غريب اگزوز هاي روبورو نيستند بلكه در اينجا بايد براي بالا نگه داشتن مدار از كف روبورو استفاده شوند! به اين پيچ هاي دوطرفه اصطلاحا اسپيسر ميگويند ( يعني فضا ساز)


جا باتري ها را هم به همين ترتيب وصل كنيد. يكي در پشت روبورو و يكي روي كف آن و بعد هم نوبت به سنسور هاي تماسي است. آن را در جلوي روبات بايد نصب كنيد. پيچي كه براي اين كار بايد استفاده كنيد پيچ خودكار است(همان چهار تا پيچ نوك تيز!). منتها در اين مورد كمي دقت كنيد: لازم نيست آن ها را تا انتها درون سنسور سفت كنيد، اين كار بعدها باعث متلاشي شدن سنسور شما ميشود! ... فقط كافي است كه سنسور با كمك دو تا پيچ روي بدنه محكم شود و لازم نيست كه پيچ ها تا آخر بپيچند! ... شاخك هاي سنسور ها را هم با ملاطفت جمع كنيد، دستتان را روي سنسور بگذاريد و اين كار را خيلي آرام انجام دهيد. خلاصه خيلي مراقب تاچ سنسور خودتان باشيد آنها خيلي حساس هستند و در صورتي كه محكم به جايي برخورد كنند ممكن است كاملا خراب شوند.


در تمام اين مراحل مراقب باشيد كه سيم هاي متصل شده به اجزا روبات جدا نشوند. اين سيم ها لحيم شده اند و اگر زياد با آن ها بازي كنيد ممكن است كنده بشوند. پيشنهاد ميكنم حتما خودتان در خانه از "هويه" و "سيم لحيم" و "روغن لحيم" براي درست كردن اين سيم هاي كنده شده استفاده كنيد و اگر آن ها را نداريد تهيه كنيد. "هويه" وسيله اي است كه با اتصال به برق داغ ميشود و امكان آب كردن "سيم لحيم" كه در حقيقت آلياژي از سرب و قلع است را فراهم ميكند. اين آلياژ بعد از سرد شدن سيم ها را بر روي اجزاي ديگر مدار محكم نگاه ميدارد. "روغن لحيم" هم براي تميز كردن محيط لحيم كاري مورد استفاده دارد. ... اين چيز ها را همه بلد بودند نه؟! ... من داشتم براي خودم تكرار ميكردم، به كسي برنخورد ها!

حالا نوبت سر هم كردن كل روبات است.

• ممكن است سقف روبات به راحتي در جاي خودش قرار نگيرد. اين به اين خاطر است كه ديواره ها در جاي خودشان قرار نگرفته اند و آن هم به خاطر آن است كه مثلا سيم جا باتري ها زير ديواره ها رفته و آن ها را بالا آورده است! ... در مورد سقف روبات و ديواره هاي آن موقع نصب نهايي بيشتر دقت كنيد!

• ممكن است ميله يكي از چرخ ها به خازن روي مدار گير كند و شروع به سوراخ كردن آن بكند! ... اولا نگران نباشيد خازن مورد بحث خيلي هم نقش مهمي توي مدار ندارد اما اگر سالم باشد خيلي بهتر است، ثانيا سعي كنيد با خم كردن كم خازن از آسيب ديدن بيشتر آن جلو گيري كنيد. در نهايت هم ميتوانيد با يك اره آهن بر ساده دنباله ميله دراز اضافي را خودتان ببريد و راحت شويد!



آرمين سنقري (نويسنده مقالات رباتيک سايت تبيان: www.Tebyan.ir)

Asonghori@gmail.com