همان طور که احتمالا شما هم شنيده ايد بالاخره بعد از مدتها تلاش ايران هم صاحب يک ليگ معتبر جهاني در زمينه روبوتيک شد. مسابقات روبوتيک آزاد (open) تا همين پارسال فقط در ژاپن و آلمان و آمريکا برگزار ميشد ولي از امسال به بعد ايران هم داراي يک مسابقه open براي خودش و منطقه خاورميانه شده است که جاي بسي خوشحالي است!

داستان مسابقات روبوکاپ برميگردد به سال 1996 و کشور ژاپن؛ در آن سال يک عده از مهندسان خوش ذوق و دانشجويان علاقه‌مند و استادان آينده نگر دور هم جمع شدند و يک سري مسابقه تحت عنوان روبوکاپ به راه انداختند. آنها با خودشان قرار گذاشتند که با تشويق کردن دانشجويان و دانش آموزان براي تحقيقات در اين زمينه تا سال 2050 با کمک هم يک تيم کاملا روبوتي تشکيل دهند که بتواند با تيم برنده جام جهاني فوتبال مسابقه برگزار کند!
اين مسابقات کم کم شبيه يک المپيک روبوتي شد که علاوه بر رشته فوتبال رشته هاي ديگري را هم شامل ميشد. رشته هايي که الان در مسابقات جهاني روبوکاپ وجود دارد علاوه بر فوتبال سايز متوسط (middle size) و فوتبال سايز کوچک (small size) شامل شبيه سازي فوتبال، روباتهاي امداد، شبيه ساز امداد، روباتهاي فوتباليست دبيرستاني(junior) ، سگهاي سوني و مسابقات روباتهاي انسان نما است و به تازگي مسابقه روباتهاي خانگي هم به اين ليست بلند بالا اضافه شده است.
بعد از مدت کوتاهي از برگزاري اولين دوره مسابقات، به علت استقبال زياد مراکز دانشگاهي و علاقه‌مندان مسئولين برگزاري، که حالا ديگر براي خودشان صاحب يک فدراسيون به نام فدراسيون جهاني روبوکاپ بودند، تصميم گرفتند مسابقات محلي در چند منطقه روبات خيز دنيا(!) برگزار کنند تا در برخي از رشته ها که تعداد شرکت کننده ها زياد است يک جور مسابقه مقدماتي هم وجود داشته باشد و در ضمن تيم ها مجبور نباشند يک عالمه راه را از اين طرف دنيا تا آن طرفش براي شرکت در مسابقات روبوکاپ جهاني مسافرت کنند. Germen open در آلمان، Japan open در ژاپن و US open در ايالات متحده از جمله اين مسابقات محلي بود، پسوند آزاد (open) در اين اسم ها بيانگر اين مسئله است که شرکت براي عموم آزاد است!

ايران چهارمين کشوري است که به عنوان يک منطقه روبات خيز صاحب يک ليگ آزاد شده است. و آن جور که از اخبار بر مي آيد مسئولين دانشگاه آزاد و انجمن روبوکاپ ايران عزمشان را جزم کرده اند تا در سال 2009 جزيره کيش به عنوان ميزبان مسابقات روبوکاپ جهاني انتخاب شود.

( آمدم توي پرانتز تا يک کمي نظرات شخصي بدهم!

تا به حال نديده بودم براي 3 – 4 سال آينده يک چنين برنامه ريزي و عزم جزم کردني داشته باشيم! ... واقعا تبريک ميگويم که روبوکاپي ها توانسته اند حداقل در مقام صحبت به چنين برنامه ريزي هدفمندي برسند!
اما در کل از نظر من چنين تلاشي نتايج جالبي ندارد.
منکر اين نمي‌شوم که دانستن اين جور فنون جديد لازم است اما با اين جو سازي و غوغا‌سالاري – که تخصص دانشگاه آزاد است! – کاملا مخالفم ...

صحبت هاي بعضي از برگزار کننده ها را که ميخواندم احساس ميکردم بندگان خدا به اين نتيجه درخشان رسيده اند که اگر مسابقات جهاني توي ايران برگزار شود ديگر همه چيز حل است و ايران جزء کشور هاي پيشرفته ميشود!!

ما ميتوانيم از جذابيت اين رشته براي ياد گرفتن چيز هاي ديگر استفاده کنيم، با کمک آن الگوريتم ياد بگيريم، الکترونيک ياد بگيريم و غيره ... تا يک جايي به کارمان بيايد ... بقيه چيز ها را بايد به آزمايشگا‌هاي دانشگاهي واگذار کنيم....
اينکه روبات بسازيم تا روبوتيک ياد بگيريم به نظر من خيلي خنده دار است! ...

خنده دار تر از همه قانون معافيت سربازي به خاطر مقام هاي مسابقات روبوتيک است که باعث به وجود آمدن اين جو کاذب شده است ...
يکي دو سال بود اين قانون لغو شده بود و همه چيز داشت به حالت عادي برمي‌گشت که با تلاشهاي واقعا تقدير‌آميز رئيس دانشگاه واحد قزوين علي‌الظاهر دوباره اين قانون برگشته است! ... البته تا خود نظام وظيفه اعلام نکند من يکي باورم نميشود!

انتهاي نظرات شخصي داخل پرانتز!، پرانتز بسته)

"اولين دوره مسابقات روبوکاپ آزاد ايران iran open از 18 تا 20 فروردين ماه سال 85 در سالن مبناي نمايشگاه بين المللي تهران و در رشته‌هاي شبيه ساز فوتبال سه بعدي و دو بعدي ، شبيه‌سازي فوتبال، رباتهاي امدادگر، شبيه ساز امداد و نيز فوتبال گروه سني دبستان تا دبيرستان برگزار شد.
اين مسابقات به ابتكار معاونت پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي و با همكاري انجمن روبوكاپ ايران، دانشگاه آزاد اسلامي و دانشگاه صنعتي شريف، دانشگاه آزاد اسلامي واحد قزوين و معاونت پژوهشي واحد علوم و تحقيقات و با هدف توسعه دانش روباتيك در كشور صورت گرفت. " – به نقل از خبرگزاري ها

وارد سالن مبنا که شديم ديديم يک سري آدم عصا قورت داده دارند خيلي با کلاس اينور و آنور ميروند! پرسيديم که اينجا محل برگزاري مسابقات روبوکاپ است؟ گفتند بله، همينجا است! ... منتها ما که هيچ شور و هيجاني نديديم! لابد جو خيلي علمي بود که اينجوري شده بود!!

تنها جاي مسابقات که کمي سر و صدا داشت قسمت روباتهاي جونيور ( دبيرستاني ها) بود که البته اگر بچه هاي دبيرستان علامه حلي نبودن و شلوغ بازي در نمي‌آوردند آنجا هم احتمالا ساکت مي‌شد!

در اين مسابقات، تيم ‪ Fortis ۴۳۲‬ از دبيرستان فرزانگان مقام اول، تيم راه رشد از دبيرستان راه رشد رتبه دوم و تيم حلي از دبيرستان علامه حلي رتبه سوم را كسب كردند. همچنين در فوتبال ‪ ۲‬به ‪" ۲‬تيم حلي يك از دبيرستان علامه حلي" موفق به كسب رتبه شدند. .. نتيجه ميگيرم شلوغ کاري يک نتايجي هم در زمينه مقام و رتبه به همراه دارد!


بخش بعدي مسابقه روباتهاي امداد بود، اين روباتها بايد در يک زمين بسيار پيچيده( يک ساختمان تخريب شده بعد از زلزله را در نظر بگيريد) که پر از مانع و پله و اينها است، حرکت کنند و جاي مصدومان را به هيات داوران نشان دهند. روباتهاي اين مسابقه معمولا با استفاده از دسته کنترل به صورت منوآل هدايت ميشوند. و بيشتر جنبه هاي مکانيکي آنها بايد قوي باشد.

در اين مسابقه ، تيم "‪ MRL‬دانشگاه آزاد اسلامي قزوين رتبه اول"، "تيم رسكوئيت دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي مقام دوم" و "تيم روبو رازي دانشگاه رازي كرمان مقام سوم" را كسب كردند.

در طبقه دوم سالن مبنا، در يک گوشه يک تيم روبات هاي فوتباليست سايز متوسط يک زمين درست کرده بود و نحوه عملکرد تيم خودشان را براي بازديد کننده ها بيان ميکردند. در بين رشته هاي مسابقات روبوکاپ، فوتبال سايز متوسط پيچيده ترين رشته است و علاوه بر آن رشته هزينه بري هم هست و تقريبا به ازاي هر روبات بايد سه – چهار ميليون تومان خرج کرد! در نتيجه تيم هاي کمي در اين رشته شرکت ميکنند، و در سابقات امسال هم اين رشته جزء مسابقات نبود.

يک طرف سالن طبقه دوم و بخشي از سالن طبقه اول محل برگزاري رشته هاي شبيه سازي بود. شبيه سازي فوتبال دو بعدي، شبيه سازي فوتبال سه بعدي و مربي فوتبال و شبيه سازي امداد.

اين مسابقه ها تقريبا همگي به اين صورت برگزار ميشود:
توي يک شبکه کامپيوتري يک کامپيوتر نقش سرور را به عهده ميگيرد، روي اين کامپيوتر برنامه سرور شبيه سازي اجرا ميشود، مثلا براي فوتبال يک برنامه که روبوکاپ جهاني آن را ارائه داده است اجرا ميشود.

روي کامپيوتر هاي ديگر برنامه دو تيم رقيب اجرا ميشوند، آنها جاي توپ و چيز هاي ديگر روي زمين را از سرور ميگيرند و بعد تصميم خودشان را به آن اعلام ميکنند که مثلا ما به توپ ضربه زديم، سرور هم تصميمات دو تيم را گرفته و آنها را روي زمين اعمال ميکند، مثلا توپ را با سرعت به يک طرفي پرتاب ميکند... و همينجوري ادامه ميدهند تا يک تيم برنده بازي شود!

در ليگ شبيه ساز مربي، "تيم‌هاي ‪ MRL‬از دانشگاه آزاد اسلامي قزوين مقام اول"، "پاسارگاد از دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران جنوب رتبه دوم" و "تيم كاسپين از دانشگاه علم و صنعت ايران" رتبه سوم را كسب كردند.
همچنين در ليگ فوتبال دو بعدي "تيم مرصاد از دبيرستان علامه حلي رتبه اول"، "تيم عرفان از آموزش و پرورش تهران رتبه دوم" و "تيم نمسيز از آموزش و پرورش استان تهران مقام سوم" را كسب كردند.

در ليگ فوتبال سه بعدي هم "تيم آريا از دانشگاه صنعتي اميركبير رتبه اول"، تيم ‪ ZGU Bace‬از كشور چين رتبه دوم"، "دوتيم‌كاسپين از دانشگاه علم وصنعت و آرمان" از دانشگاه آزاد اسلامي قزوين مقام سوم" را كسب كردند.

در ليگ شبيه‌سازي امداد، "تيم ‪ SBCE‬از دانشگاه شهيد بهشتي رتبه اول " ، "تيم كاسپين از دانشگاه علم و صنعت ايران رتبه دوم" و " تيم پاسارگاد از دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران جنوب رتبه سوم" را كسب كردند.


از ديگر چيز هاي ديدني سالن مسابقات مجسمه اسب روبوتي نماد مسابقات بود که وسط سالن قرار داشت و داشت براي خودش چهار نعل ميتاخت.



آرمين سنقري (نويسنده مقالات رباتيک سايت تبيان: www.Tebyan.ir)

Asonghori@gmail.com